De waarheid is niet altijd wat zij op het eerste gezicht lijkt, de waarheid kan ongemakkelijk zijn, de waarheid kan meerdere gezichten hebben, er kan tegelijkertijd een formele waarheid en een andere informele waarheid bestaan.
Waar staan wij?
Wij leven in een tijd waarin zelfs in een ontwikkeld land de verkiezingsuitslagen en hertellingen door verliezende partijen worden gewantrouwd. Als sociale wetenschappers willen wij zo dicht mogelijk bij de waarheid komen en gebruiken wij daarvoor een breed scala aan technieken. In feite zijn wij waarheidszoekers. Wij observeren, wij stellen vragen en wij presenteren meningen; op geen enkel moment in dit proces leggen wij onze eigen mening op.
Maar presenteren alleen is niet voldoende. Wij moeten uit onze eigen bubbel stappen en meer uitleg geven. Uitleg geven aan de media, aan beleidsmakers, aan politici en aan het publiek over wat wij hebben gevonden. Over hoe meningen in de samenleving tot stand komen.
Volgens haar statuten bevordert WAPOR in ieder land het recht om wetenschappelijk onderzoek uit te voeren en te publiceren over wat mensen denken en waarover zij spreken. Dat doen wij onder andere door tijdens deze conferentie de zevende editie van het rapport The Freedom to Publish Opinion Poll Results te presenteren.
Wij, als WAPOR, respecteren gelijke mensenrechten en maken geen onderscheid naar geslacht, etniciteit, religie, huidskleur of seksuele geaardheid. Omdat wij onafhankelijke leden zijn, kunnen wij veilig en vrij met elkaar spreken en naast elkaar zitten; Russen en Oekraïners; leden uit Palestina en Israël. In dat opzicht zijn wij beter af dan de klimaatonderhandelaars in Sharm-el-Sheikh, die in de eerste plaats met positieve resultaten voor hun eigen land moeten terugkeren.
WAPOR werkt samen met de VN, UNESCO, ESOMAR, AAPOR en vele andere organisaties en deelt deze waarden van wederzijds respect. Samenkomen in de Verenigde Arabische Emiraten is nieuw, zowel voor WAPOR als voor de Verenigde Arabische Emiraten.
Delen wij dezelfde waarden?
In dit verband wil ik verwijzen naar een recent promotieonderzoek van de heer Razi Quadir. Hij stelt duidelijk dat vrijheid van meningsuiting heel goed mogelijk is binnen de islamitische cultuur. In nauwe samenhang met waarheidsvinding en menselijke waardigheid is vrijheid van meningsuiting noodzakelijk om shura effectief te laten functioneren.
Mensen moeten met elkaar kunnen overleggen en vrij kunnen spreken om tot het beste resultaat voor de groep en voor de samenleving te komen. Volledige vrijheid van meningsuiting betekent niet dat iemand zomaar alles tegen iedereen mag zeggen of schreeuwen. Dat geldt in vrijwel gelijke mate voor de westerse liberale cultuur als voor de islamitische cultuur. Het grote verschil is dat niet alle moslims zich bewust zijn van deze vrijheid en dat dictators de gewoonte hebben hun eigen regels op te leggen en uiteindelijk alleen zichzelf te respecteren.
Historisch gezien is goed te verklaren dat de islamitische cultuur, toen zij zich nog in een nomadische fase bevond, zichzelf moest beschermen tegen bedreigingen van buitenaf door afvalligheid en afvalligen (gelovigen die het geloof verlaten) te bestrijden. Razi Quadir verwacht dat westerse moslims binnen de democratische spelregels van de samenleving een steeds grotere democratische rol zullen gaan vervullen.
WAPOR is altijd een platform geweest om ervaringen uit te wisselen, methodologie te verbeteren en een bron van inspiratie en kennis te zijn. Dat is waardevol, maar niet voldoende. WAPOR zou zich duidelijk en krachtig moeten uitspreken tegenover regeringen die hun bevolking geen vrijheid van meningsuiting toestaan.
Wij steunen onze collega’s uit Iran volledig, die door de onderdrukking in hun land niet bij ons aanwezig konden zijn. Wij complimenteren de regering van de Verenigde Arabische Emiraten met haar snelle integratie in de dynamische, moderne wereld van vandaag; maar er is nog volop ruimte voor verbetering.
En ik zou dit nooit zeggen als het vandaag de dag geen reden zou zijn om gearresteerd en gevangengezet te worden: ik ben een homoseksuele man, die al bijna dertig jaar wettelijk is getrouwd met een andere man. Hoewel dit verschijnsel in de Verenigde Arabische Emiraten (nog) niet bestaat, is dit mijn eigen, onwrikbare waarheid, bevestigd door de Koning der Nederlanden.