“We zien een aantal patronen die voorspellen waar het naartoe gaat. Als je er middenin zit, dan zie je dat niet. Maar we zijn met zijn allen minder gezags- en plichtsgetrouw, dit leidt tot burgerlijke ongehoorzaamheid. We leggen de lat hoger: we worden veeleisender. Ook vinden we onszelf belangrijker dan de groep. We worden minder empathisch; ‘selfie’ is het woord van het jaar. Ten vierde zijn we ongeduldiger. En deze veranderingen treden steeds sneller op”, aldus Spangenberg.

Om de huidige crisis echt op te lossen moeten we volgens Spangenberg anders gaan denken, leven en besturen: “Bijvoorbeeld dat mensen nu zeggen dat zij niet alles hoeven te bezitten, maar ze willen wel toegang hebben tot die mogelijkheden. Een revolutionaire verandering. Een ander voorbeeld is dat steeds meer mensen dingen zelf gaan doen. Dat wilden ze graag maar lang ‘kon en mocht’ dat niet omdat we als systeem alles hadden geoutsourced. Dit is de participatiesamenleving waarover wordt gesproken.”

Als programmamaker Jurgen van den Berg vraagt wat in 2014 een belangrijk thema zal zijn, geeft Frits aan: “Ik hoop dat we heel veel initiatief terugbrengen bij de burger, dus bij diverse groepen; omdat mensen het zelf heel goed weten. Geld helpt maar het snoeien in bureaucratische regels werkt nog veel beter. In feite hebben we werk genoeg voor al die ouderen en jongeren.”

Tot slot reageren luisteraars op de stelling en het gesprek, waarna Spangenberg zijn wens voor 2014 uitspreekt: “Afstand doen van verworven rechten. Onze grootste handicap is dat we heel vaak vinden dat we ergens recht op hebben. Als we bereid zijn bij te dragen aan groei en ontwikkeling, gaat het met Nederland ook snel beter. Dan hoeven we ook niet meer zoveel te klagen. De lat hoog leggen mag”.

Het gesprek is in zijn geheel te beluisteren door te klikken op onderstaande banner. Het item met Spangenberg begint na 2 uur en 21 minuten en duurt 11 minuten.

Het bericht Stelling: “2014 wordt het jaar van de ommekeer” verscheen eerst op Frits Spangenberg.

Het bericht Onvrede in de maatschappij verscheen eerst op Frits Spangenberg.

Waar staan wij?

Wij leven in een tijd waarin zelfs in een ontwikkeld land de verkiezingsuitslagen en hertellingen door verliezende partijen worden gewantrouwd. Als sociale wetenschappers willen wij zo dicht mogelijk bij de waarheid komen en gebruiken wij daarvoor een breed scala aan technieken. In feite zijn wij waarheidszoekers. Wij observeren, wij stellen vragen en wij presenteren meningen; op geen enkel moment in dit proces leggen wij onze eigen mening op.

Maar presenteren alleen is niet voldoende. Wij moeten uit onze eigen bubbel stappen en meer uitleg geven. Uitleg geven aan de media, aan beleidsmakers, aan politici en aan het publiek over wat wij hebben gevonden. Over hoe meningen in de samenleving tot stand komen.

Volgens haar statuten bevordert WAPOR in ieder land het recht om wetenschappelijk onderzoek uit te voeren en te publiceren over wat mensen denken en waarover zij spreken. Dat doen wij onder andere door tijdens deze conferentie de zevende editie van het rapport The Freedom to Publish Opinion Poll Results te presenteren.

Wij, als WAPOR, respecteren gelijke mensenrechten en maken geen onderscheid naar geslacht, etniciteit, religie, huidskleur of seksuele geaardheid. Omdat wij onafhankelijke leden zijn, kunnen wij veilig en vrij met elkaar spreken en naast elkaar zitten; Russen en Oekraïners; leden uit Palestina en Israël. In dat opzicht zijn wij beter af dan de klimaatonderhandelaars in Sharm-el-Sheikh, die in de eerste plaats met positieve resultaten voor hun eigen land moeten terugkeren.

WAPOR werkt samen met de VN, UNESCO, ESOMAR, AAPOR en vele andere organisaties en deelt deze waarden van wederzijds respect. Samenkomen in de Verenigde Arabische Emiraten is nieuw, zowel voor WAPOR als voor de Verenigde Arabische Emiraten.

Delen wij dezelfde waarden?

In dit verband wil ik verwijzen naar een recent promotieonderzoek van de heer Razi Quadir. Hij stelt duidelijk dat vrijheid van meningsuiting heel goed mogelijk is binnen de islamitische cultuur. In nauwe samenhang met waarheidsvinding en menselijke waardigheid is vrijheid van meningsuiting noodzakelijk om shura effectief te laten functioneren.

Mensen moeten met elkaar kunnen overleggen en vrij kunnen spreken om tot het beste resultaat voor de groep en voor de samenleving te komen. Volledige vrijheid van meningsuiting betekent niet dat iemand zomaar alles tegen iedereen mag zeggen of schreeuwen. Dat geldt in vrijwel gelijke mate voor de westerse liberale cultuur als voor de islamitische cultuur. Het grote verschil is dat niet alle moslims zich bewust zijn van deze vrijheid en dat dictators de gewoonte hebben hun eigen regels op te leggen en uiteindelijk alleen zichzelf te respecteren.

Historisch gezien is goed te verklaren dat de islamitische cultuur, toen zij zich nog in een nomadische fase bevond, zichzelf moest beschermen tegen bedreigingen van buitenaf door afvalligheid en afvalligen (gelovigen die het geloof verlaten) te bestrijden. Razi Quadir verwacht dat westerse moslims binnen de democratische spelregels van de samenleving een steeds grotere democratische rol zullen gaan vervullen.

WAPOR is altijd een platform geweest om ervaringen uit te wisselen, methodologie te verbeteren en een bron van inspiratie en kennis te zijn. Dat is waardevol, maar niet voldoende. WAPOR zou zich duidelijk en krachtig moeten uitspreken tegenover regeringen die hun bevolking geen vrijheid van meningsuiting toestaan.

Wij steunen onze collega’s uit Iran volledig, die door de onderdrukking in hun land niet bij ons aanwezig konden zijn. Wij complimenteren de regering van de Verenigde Arabische Emiraten met haar snelle integratie in de dynamische, moderne wereld van vandaag; maar er is nog volop ruimte voor verbetering.

En ik zou dit nooit zeggen als het vandaag de dag geen reden zou zijn om gearresteerd en gevangengezet te worden: ik ben een homoseksuele man, die al bijna dertig jaar wettelijk is getrouwd met een andere man. Hoewel dit verschijnsel in de Verenigde Arabische Emiraten (nog) niet bestaat, is dit mijn eigen, onwrikbare waarheid, bevestigd door de Koning der Nederlanden.

Het bericht Reflecties over de waarheid verscheen eerst op Frits Spangenberg.

De strijd voor hulp bij zelfdoding heeft een nieuw gezicht. Frits Spangenberg (74) uit Epe is sinds 19 november 2022 de nieuwe voorzitter van Coöperatieve Laatste Wil en opvolger van Jos van Wijk uit Apeldoorn.

‘Ik moet enorm uitkijken dat ik niet achter slot en grendel beland.’

Het vuur wordt een jaar geleden aangewakkerd als voorzitter Van Wijk en bestuurslid Petra de Jong worden aangehouden voor mogelijke betrokkenheid bij het faciliteren van hulp bij zelfdoding, want dat is strafbaar. Dit kan toch niet? verwoordt Spangenberg zijn eerste gedachte. Direct mailt hij naar het duo: Weet dat je op mij kunt rekenen.

Snel volgt de vraag of Spangenberg de nieuwe voorzitter wil worden. Zes jaar geleden komt hij als eigenaar van marktonderzoeksbureau Motivaction in aanraking met Laatste Wil. De Epenaar wordt lid:

‘Van huis uit kreeg ik mee dat het groot goed is dat je in Nederland jouw leven mag inrichten zoals jij wilt. Rondom het levenseinde kan dat niet. Heel actief is hij niet binnen de coöperatie.’

Wat motiveert hem om voorzitter te worden?

Het bestrijden van onrecht dat barrières worden gelegd voor hulp aan mensen die weloverwogen een einde aan hun leven willen maken. Stel dat als ik zover ben en een goede vriend geeft mij alleen even een middel aan, dan wordt hij al gecriminaliseerd. Dat is betutteling van de overheid en daarover ben ik zeer verontwaardigd.

Verder:

‘De wetgeving over hulp bij zelfdoding dateert uit 1886. Sinds die tijd is de maatschappij veranderd, behalve bij het Openbaar Ministerie (OM). Daar maak ik mij als socioloog boos over.‘

Spangenberg vindt dat het OM onevenredig hard inzet op mensen die gevraagd hulp willen bieden bij zelfdoding.

‘Alsof dit een bedreiging voor anderen zou zijn. Terwijl de leden alleen iets te zeggen willen hebben over hun eigen levenseinde. Ik heb brute zelfdodingen meegemaakt, die mensen gun je een humanere en minder schokkende mogelijkheid. Lang niet iedereen overlijdt vredig in een slaap.‘

Slot en grendel

Spangenberg denkt dat hij bij een eventuele misstap hard wordt aangepakt door het OM.

‘Als voorzitter moet ik zorgen voor continuïteit in de doelen die wij nastreven, enorm uitkijken dat ik niet mijn vingers brand en achter slot en grendel beland. Ik denk drie keer na om bij zelfdoding aanwezig te zijn.‘

De Epenaar is van plan als voorzitter de huidige lijn van Laatste Wil voort te zetten.

‘Het onderwerp bespreekbaar maken, ondersteuning bij het stervensproces toestaan en op termijn het beschikbaar maken van een laatstewilmiddel. Een eerste ijkpunt is volgende maand, als uitspraak wordt gedaan in onze rechtszaak tegen de Staat om het verbod op hulp bij zelfdoding te schrappen.‘

‘De tweede is het promoten van onze proeftuin. In principe kunnen 10.000 mensen van 55 jaar en ouder zich aanmelden. Wij registreren hun gegevens en toetsen hun wilsbekwaamheid, om emotionele argumenten uit te schakelen. Aan hen verstrekken wij gereguleerd een laatstewilmiddel voor het moment dat zij er aan toe zijn. Het hoe is een dilemma: krijgt de persoon het in huis of wordt het op afroep beschikbaar?‘

Spangenberg is 74 jaar. Denkt hij dat hij het moment gaat meemaken dat hij zelf een keuze kan maken voor zijn levenseinde en dat op een humane manier kan effectueren?

‘Ik hoop het, omdat mensen er recht op hebben. De groep babyboomers die autonomie wil wordt zo groot, dat het handhaven van de wet niet volgehouden kan worden. Voor hen dringt de tijd. Ik begrijp dat de overheid de zwakkeren moet beschermen, maar hier gaat het om een groep die welbewust een keuze voor zichzelf wil maken en niet voor een ander beslist.‘

Praten over gedachten aan zelfdoding kan anoniem: chat via 113.nl, bel 113 of bel gratis 0800-0113.

Het bericht Tijd dringt voor ons babyboomers verscheen eerst op Frits Spangenberg.

It may disrupt your business model more than you expect !

• THE TRENDS SHOW
• ESOMAR LATIN AMERICA 2016 CONFERENCE
• BOGOTA 10 – 12 APRIL
• INTRODUCTION BY SESSION CHAIR FRITS SPANGENBERG

More than ever before it has become a necessity to trace and check the upcoming and the potential influence of trends. We all know the examples of once solid corporations that went bankrupt rather unexpectedly. The rise of Uber and AirBnb is only a start of a long list of new disruptions in front of us. The main reasons for these severe disruptions are twofold. On the one hand the internet and all of its connected tools facilitates an exponential change, instead of the lineair change most adults still bear in their DNA. The second complication is that not all domains move with the same speed. Startups do not know nor respect a speedlimit whereas institutions such as govenmental bodies and most schools have no clue of where we are heading to and try to adhere to the rules that were agreed upon and written down many years ago.

Charles Darwin (1809-1882) caused a paradigm shift when he concluded from his observations that not the strongest or the most intelligent, but the most adaptive species would survive. Unfortunately we have not taken his advise into practice at a satisfactory level. We still stick to rules, regulations and practices from the past and have not sufficiently reviewed what had to be changed or revised. Of course one should not throw old shoes away before the new ones are at hand; but the common insight among experienced governers that a great many laws, rules and regulations tend to become counterproductive after a couple of decades, has been debated at the most. This insight is not new at all and it has as such no connection with internet. We just failed to install a systematic program to revise customs and rules to a changing environment. It was not picked up. Serious understanding of these developments could have prevented huge losses in capital and human energy. How much do we know about the Millenium generations and the choices and decisions they are about to make? We know they do not like the financial institutions and that they are very open to change. What do we know about the babyboomers/protest generation and how they will spend their time and money in their silver decades? Shall they follow the examples of their (grand-)parents? Not very likely.

Very sad and no use to cry over spilled milk, we can change our attitude and behaviour today with three proven approaches that are flexible and have shown their impact over the years. Everybody can work it out in his or her own pace. The first one is the ever rolling Wheel of Strategic Thinking. In the top box we spend time to reflect where we are and where we would like to go.

In the next box (clockwise) we choose how we want to optimize our product or service. The choices should have a logical connection to what was decided in the previous boxes. Same goes for the choose of channels. Only now it makes sense to measure our effectiveness and satisfaction of our clients.

Of course this sounds very obvious and rather simple, but be honest: How often did you see plans for a new website or a client satisfaction survey without a common understanding about the awareness and appreciation of stakeholders and target groups.

Another, rather well known and accepted model is the Golden circle as presented by Simon Sinek. Almost too simple, but again: How often did you hear decision makers ask ‘HOW the profit could be increased and WHAT needed to be done to increase sales. Like so many youngsters ask themselves HOW they can get rich and famous and WHAT they need to do to accomplish this if possible today. If you know the work of Simon Sinek well you can see that a circle was added by Motivaction: WHO is involved? What does the target group think and what do they want to know about you? The WHY question may result in a shock. Is profit, sales, rich and famous why we live and work to a burn-out? If you do not go beyond the WHAT and HOW you get stuck most of the time; you are not inspiring and rarely attractive. Some of us are addicted to money, status and power. For most of these addicted speed is more important than trust or the truth. The WHY question would spoil their play.

If you are truly interested in the other persons you can not stop by just asking their opinion, because just like in fashion, the behaviour reflects how people cope with trends and what kind of lifestyles they adhere to. But we know that these outings are rather volatile. Basic values, such as the level of idealism, the quest for sustainability, what makes you happy, what do you like in what you are doing are rather stable after your formative period, your first 24 years of your life.

Is it not strange and in contradiction: we can all agree that the world becomes much more complex at a faster rate, yet the research budgets in general are being decreased. We do not allow ourselves the time and the means to ask the most relevant questions.

Het bericht The Trends Shop – Watch that trend verscheen eerst op Frits Spangenberg.

Het bericht Politieke partijen in zwaar weer verscheen eerst op Frits Spangenberg.

Er komt veel op ons af; alles verandert en dan ook nog in een steeds sneller tempo. De positie van de verloskundigen is geen uitzondering. Het voordeel van veranderingen is, dat de slimste er het meest van profiteert. De slimste is misschien niet de beste typering, de meest wendbare, degenen die met open ogen in de wereld staan; zij kunnen proactief handelen. Wanneer je alleen bedreigingen ziet of naar binnen gekeerd de waan van de dag laat domineren, dan voorspelt dat niet veel goeds. Veranderingen zijn per definitie niet statisch en kunnen diverse gedaanten aannemen. Je kunt niet alles naar je hand zetten, maar door te zien en te snappen welke processen gaande zijn, kunnen belangrijke voordelen worden behaald. Het is zaak de belangen van alle relevante actoren goed te kennen en het spel te spelen. Omgevingsfactoren en algemene trends  worden steeds belangrijker. Ik heb nog geen specifiek onderzoek voor de KNOV gedaan, maar laat ik een meer concrete invulling geven.

• Bunnik 10 juni 2016
• KNOV
• Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen

In algemene zin wordt na een periode van schaalvergroting, grootschalige uitbesteding, functionele verfijning en onpersoonlijk bejegening door middel van ‘spreadsheet’ managers het accent op andere waarden gelegd. Organische groei, kleinschaligheid, persoonlijke verantwoordelijkheid, mantelzorg en participatie zijn begrippen die enorm aan populariteit hebben gewonnen en voor een deel zelfs al in wetgeving worden vervat. In onze disruptieve samenleving verloopt dat echter niet altijd soepel en geleidelijk, maar eerder met horten en stoten, misverstanden en spraakverwarringen. Toch valt het niet te ontkennen dat er sprake is van een switch, een omkering. De aankomende generatie van Millenials werkt anders en wil in vele gevallen breken met het verleden, of minstens met een frisse blik traditionele praktijken kritisch bezien. Dit schept kansen.

De basis van mijn werk ligt net als het uwe: in de huiskamer.

Motivaction is groot geworden door twintig jaar geleden op een andere manier dan de collega bureaus te gaan werken. Wij zijn mensen uit alle rangen en standen thuis gaan bezoeken om met hen te praten over ‘wat beweegt u”. Vier tot vijf uur lange gesprekken om de respondent (de cliënt) te leren kennen. Hoe brengt u uw weekend door; wat is dan belangrijk? Welke rol speelt familie? Zijn vrienden voor u belangrijker dan familie? Wat betekent geld voor u? Wat leest u en waar kijkt u naar?

Welke mensen zijn belangrijke voorbeelden voor u? Honderden van dit soort vragen, waarbij de toelichting eigenlijk belangrijker is dan het antwoord zelf. Aan de inrichting van de woonkamer kan je soms al veel antwoorden afleiden. Steeds meer ervaring maakt dat je al een beeld hebt voordat de cliënt (respondent) één woord heeft gesproken. Met meer ervaring zie je meer, niet om eventuele vooroordelen te bevestigen of direct sociaal maatschappelijk te profileren, maar om je cliënt te begrijpen, te doorgronden. U komt ook bij de mensen thuis en u weet soms al in een split second ‘deze cliënt heeft extra uitleg nodig’, of ‘deze cliënt is erg zorgvuldig en zal mijn aanwijzingen en adviezen proberen vlekkeloos uit te voeren’. In het huidige tijdsgewricht is dit een enorm voordeel. Intramurale instellingen hebben niet dit contact met de cliënt, die wordt ook bijna direct patiënt genoemd. De patiënt moet zich inpassen en aanpassen aan de instelling. U past uw gedrag voor een deel aan, aan de situatie die u aantreft. Dat geeft een hogere graad van participatie, zoals wij dat in Nederland nu graag zien. Is dat een voordeel voor u of niet?

Natuurlijk komt er veel meer kijken bij de dagelijkse praktijk, maar ieder voordeel moet bewust worden gevierd, het sterkt het zelfvertrouwen en de werkwijze en positie van de beroepsgroep.

Motivaction heeft een systeem ontwikkeld om met behulp van een test te bepalen hoe mensen in elkaar zitten, hoe er wordt gereageerd. Met een beperkt aantal vragen kunnen wij vaststellen of de cliënt eerder plichtsgetrouw is of juist veeleisend en rechtenbewust. Of de cliënt eerder warm loopt voor een betere samenleving of vooral uit is op het winnen van status. Ik wil niets veroordelen, maar noem dit omdat het zinnig is als je snel weet hoe je het beste en het snelst je doelen kunt bereiken.

Via Google zie je bij “Mentality’ al snel “Doe de Mentality test”. Binnen 10 minuten heeft u een uitslag en een interieur foto op uw email adres. Natuurlijk klopt dit nooit 100%, maar het geeft wel een duidelijke indicatie die u scherper leert zien. U ziet in de eerste plaats wie u zelf bent en waar uw affiniteiten liggen. Met gelijkgestemde cliënten schakel je sneller dan met ‘anders denkenden’. Dat wist u al, dat is helemaal niet erg. Maar als je weet waar je zelf staat en wie je tegenover je hebt kan je sneller en effectiever je doelen bereiken. Ook kwaliteit is sneller te bereiken met gelijkgestemden, ook vroegtijdige signalering van complicaties merk je doorgaans sneller en adresseer je adequater bij een hoger niveau van gelijkgestemdheid.

Het werk in de zorg en verloskunde wordt er niet makkelijker op. Vergeleken met de oudere generaties wordt de lat steeds hoger gelegd. Waren jonge moeders een paar generaties geleden vooral dankbaar en afwachtend, nu eerder veeleisend en ongeduldig. De relatie wordt eerder op scherp gezet en daar moet je als hulpverlener maar mee om weten te gaan.

Mede doordat in jonge gezinnen beide partners werken en er dus niet altijd tijd is om er voor de kinderen te zijn ontstaat er een schuldgevoel. Schuldgevoel leidt tot complicaties die verschillend kunnen uitpakken: enerzijds mogen de kinderen meer, anderzijds willen vele ouders alle risico’s vermijden en spelen hoog op vanuit een  plaatsvervangende schaamte dat zij er zelf niet altijd zijn. De hulpverlener heeft het dan al gauw gedaan.

Het ‘Forever Young Syndroom’ veroorzaakt onder andere dat ouders alle touwtjes zelf in handen willen houden en moeilijk kunnen delegeren of moeilijk het vertrouwen kunnen geven aan een professional. De aspecten van de onderhandelings- samenleving bevorderen juist weer dat er niet snel genoegen wordt genomen met de uitspraak van de professional. Het lijken anekdotische maatschappelijke veranderingen, maar de invloed op ons en jullie werk is enorm.

Weet wat voor vlees je in de kuip hebt. Een verloskundige aan huis, heeft een sterke basis, waar geen instantie of instelling aan kan tippen. Maar zorg dat je deze voorsprong ook professioneel invult. Ik wens jullie veel succes om dat in praktijk te brengen.

Frits Spangenberg

Het bericht De generatie-switch biedt kansen verscheen eerst op Frits Spangenberg.

YPENBURG • Bij de oprichting van de Vinexwoonwijken in 1995 werden ze een Walhalla voor gezinnen met jonge kinderen genoemd. Maar die kinderen zijn pubers geworden. Voor hen zijn er nauwelijks voorzieningen. En dat leidt volgens socioloog Frits Spangenberg „zo goed als zeker tot problemen.”

door Anna Mees en Vera van Winkelen

Download artikel

Floris zit met Tess en Sanne op een bankje waar ze vroeger speelden. Er is niks meer te doen, klagen ze. „In het buurthuis komen alleen kinderen.

Kijk naar het strandje in Nesselande, een Vinex-wijk bij Rotterdam. Daar zet de politie deze zomer extra mankracht in om overlast te voorkomen. Dronken jongeren intimideerden andere strandbezoekers en zorgden voor geluidsoverlast. Vorig jaar liep het zó uit de hand dat winkeliers hun deuren sloten.

Vandalisme

Spangenberg: “Als jongeren, en vooral jongens, zich sterk vervelen en geen ruimte hebben om zich uit te leven of te sporten, dan is er bijna een aanleiding om vandaliserend en criminaliserend door de wijk trekken. Als je niets doet, kan vandalisme zich versterken. Zeker in Vinexwijken waar overdag weinig sociale controle is omdat ouders aan het werk zijn en er weinig bejaarden zijn.”

Vinex-wijken werden eind jaren negentig ingericht op jonge gezinnen met kleine kinderen. Met de jaren veranderde de samenstelling van de wijken. “Als je halverwege de jaren negentig aan een nest wilde beginnen, settelde je in een Vinexwijk”, zegt Arjen Harbers, stedenbouwkundige bij het Planbureau voor de Leefomgeving.

“De jonge kinderen zijn meegegroeid met de wijk. Het zijn pubers geworden.”

Maar de speeltuinen bleven hetzelfde. En dat terwijl pubers alom vertegenwoordigd zijn in Vinexwijken: 10 procent is er tussen de 15 en 25 jaar oud, blijkt uit nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Volgens Spangenberg hoeft een oplossing voor overlast veroorzakende jongeren niet ingewikkeld en duur te zijn. “In overleg met bewoners moeten er voorzieningen komen. Jongeren hebben de ruimte nodig om zich te vermaken. Dat zijn vaak hele nformele trapveldjes en theehuizen.”

Jeugd nu te groot voor speeltuin

Maar ook het inrichten van speciale hangplekken voor jongeren zijn geen onverdeeld succes. Floris Aldewereld: “Bij ons in het buurthuis in Ypenburg komen alleen kinderen van elf”. In Amsterdam IJburg werd een voetbalveld gesloten. Omwonenden hadden last van het lawaai en het gedrag van jongeren die er tot in de late uurtjes te vinden waren. Het veld werd juist geopend om hangjongeren bezig te houden.

De speeltuin achter het winkelcentrum van de Haagse Vinexwijk Ypenburg ligt er verlaten bij. De bezoekers waar het klimrek ooit voor is gebouwd, hangen al lang niet meer in de touwen. Floris Aldewereld (15) zit op een bankje. De tiener woont nu zo’n vijftien jaar in de wijk. Zijn ouders keken uit naar een groter huis, omdat zijn zusje op komst was.

De speeltuin achter het winkelcentrum van de Haagse Vinexwijk Ypenburg ligt er verlaten bij. De bezoekers waar het klimrek ooit voor is gebouwd, hangen al lang niet meer in de touwen. Floris Aldewereld (15) zit op een bankje. De tiener woont nu zo’n vijftien jaar in de wijk. Zijn ouders keken uit naar een groter huis, omdat zijn zusje op komst was.

Steef Buijs, die begin jaren negentig adviseerde over de Vinexwijken, staat nog steeds achter zijn geesteskind. “Het feit dat jongeren er weinig te doen hebben, ligt aan het jeugdbeleid van de gemeenten.”

Het bericht Pubers verpieteren in Vinex verscheen eerst op Frits Spangenberg.

De laatste kinderen uit Generatie Y (geboren tussen grofweg1980 en 2000) moesten nog ter wereld komen. toen sociologen uit binnen- en buitenland de eerste studies over hen publiceerden. Een van de eerste onderzoeks- rapporten in Nederland zette de toon. Op de cover staan de cartoonfiguren Fokke en Sukke. Die zich aanmelden voor Artsen zonder Grenzen: “Hebben jullie niet een rampgebied waar je een beetje mooi kunt snorkelen?”

Dat beeld is in de loop der jaren redelijk overeind gebleven. Generatie Y is beschreven als authentiek. sociaal. gedreven en maatschappelijk betrokken. Maar ook als gemakzuchtig. snel afgeleid en veeleisend. Een vat vol tegenstrijdigheden kortom. Misschien ook niet vreemd. als je beseft dat het over bijna een kwart van de Nederlandse bevolking gaat.

Zin en onzin

Mag je over zo’n grote groep mensen überhaupt wel zulke uitspraken doen? Socioloog Frits Spangenberg. Oprichter van onderzoeksbureau Motivaction en mede-auteur van ‘De grenzeloze generatie: erkent dat generatieonderzoek er in de loop der jaren niet makkelijker op is geworden. “De wereld is veranderd, er is veel meer diversiteit in opvattingen. waarden en normen. En als je onderzoek niet goed opzet. kun je de plank behoorlijk misslaan. Maar ik ben ervan overtuigd dat je nog steeds zinvolle uitspraken kunt doen”. Voorwaarde is wel dat je alert bent op zowel overeenkomsten als verschillen binnen deze generatie. Sommige kenmerken zijn immers gebonden aan de levensfase waarin mensen zich bevinden. “Generatie Y omvat zowel roekeloze pubers als risicomijdende jonge ouders. De generatie verandert zelf in de loop der jaren ook, dus je moet onderzoek regelmatig herhalen”.

Toch hebben die op het eerste gezicht zo verschillende groepen ook iets gemeen. “Generatiedenken heeft als uitgangspunt dat mensen op basis van gedeelde ervaringen een grondhouding ontwikkelen die hun leven lang overeind blijft. Een voorbeeld: de generatie die de oorlog meemaakte, werd over het algemeen gekenmerkt door zuinigheid en veel plichtsbesef’ Uitzonderingen zijn er altijd, soms zelfs extreme uitzonderingen. Maar zulke fundamentele patronen blijken uit langjarig onderzoek volgens Spangenberg heel afgetekend en constant.

Niet snel tevreden

Het World Insurance Report 2016, van CapGemini en Efma, laat zien dat het een hele kluif is om bij Generatie Y hoge tevredenheidsscores los te peuteren. Terwijl onder oudere generaties meer dan de helft van de ondervraagden een positieve ervaring met verzekeraars rapporteerde, was dit onder Generatie Y maar een derde.

Een belangrijke route naar meer tevredenheid onder deze generatie is door vaker en geïntegreerd te communiceren, op meerdere platforms. Jongeren benutten álle communicatiekanalen en willen per saldo veel vaker dan oudere generaties contact leggen (2,5 keer zo vaak). Een stok achter de deur signaleert het onderzoek óók: Generatie Y staat namelijk mee dan oudere generaties open voor nieuwe, niet -traditionele aanbieders van verzekeringsproducten, zoals start-ups of grote Tech bedrijven.

Digitaal en mondig

De ervaring die Generatie Y gemeen heeft, is onder meer dat men opgroeide met pc, internet en tablet. ‘Internetgenerat ie’ is een veelgehoorde omschrijving. maar die dekt de lading niet helemaal. vindt Spangenberg. “Deze generatie is daarnaast ook opgegroeid in een t ijd van ongekende voorspoed. Generatie Y is over het algemeen veel mondiger, rechtsbewust en veeleisend. Individualist isch en heel erg gewend aan gemak”.

Die twee kanten – digitaal georiënteerd en veeleisend – kenmerkt Generatie Y ook als consument van verzekeringsproducten (zie kader). Ze rapporteren veel minder vaak positieve ervaringen, en zijn er snel bij om negatieve ervaringen via social media te delen. Sowieso hebben ze een grote behoefte aan véél communicatie. Spangenberg vermoedt dat dit deels samenhangt met het feit dat deze generatie over het algemeen pragmatischer is. “Ze willen op hun manier geïnformeerd worden en communiceren, op het moment dat ze met een vraag zitten. Maar ook zijn ze pragmatischer in de zin dat ze verantwoordelijkheid sneller elders leggen, en sneller klachten delen”.

Je kunt het pragmatisme noemen, het is ook een vorm van hoog rechtsbewustzijn. “Deze generatie is over het algemeen assertiever, en richting verzekeraars zullen ze dat ook zijn. Ze zullen sneller vinden dat ze recht hebben op een schadevergoeding en eerder hun beklag doen als ze het gevoel hebben dat hen tekort gedaan wordt. Zeker met de macht van social media binnen handbereik. Het betekent ook een hogere kans op impulsief en niet-reëel claimgedrag. Dat is natuurlijk geen nieuw verschijnsel, maar veel Millennials zullen er verhoudingsgewijs wel sneller toe geneigd zijn”.

Een generatie, meerdere gezichten

Of een individuele Millennia! ook echt aan dit beeld voldoet, hangt af van tal van andere factoren. Spangenberg benadrukt dat de gedeelde ervaringen wel een belangrijk stempel op generatie Y drukken, maar dat je voor echt inzicht nog een niveau dieper moet kijken. “In de vormende periode van hun leven doet een generatie niet alleen een gemeenschappelijke identiteit op, er ontstaan ook verschillen op het gebied van waarden, normen en drijfveren. Die hebben een enorme impact op hoe iemand daadwerkelijk in het leven staat, en dus ook hoe hij zich als consument opstelt”.

Om die belangrijke factor in beeld te krijgen, maakt Motivaction gebruik van het ‘Mentality’-model. Dat maakt onderscheid tussen verschillende typen mensen, ingedeeld naar persoonlijke opvattingen en waarden. De verschillende typen persoonlijkheden zie je in alle generaties terug, maar wel in verschillende verhoudingen.

Met andere woorden, ook onder Generatie Y bevinden zich traditionele of ‘plichtsgetrouwe’ consumenten, die eerder geneigd zijn loyaal te zijn aan een merk of bedrijf. Alleen zijn het er verhoudingsgewijs veel minder.

Ze willen maatwerk

Dat wil niet zeggen dat je als verzekeraar geen band meer kunt opbouwen met de overgrote meerderheid van niet-plichtsgetrouwe Generatie Y’ers.”. Alleen moet je het anders aanpakken. Vroegere generaties baseerden die loyaliteit op een vaag onbewust gevoel van solidariteit en gemeenschapszin. Nu zul je er meer voor moeten doen. Aan hun veeleisendheid tegemoet komen, in elk geval. Dat betekent bijvoorbeeld ook rekening houden met het feit dat deze generatie in zekere zin egocentrischer is dan eerdere generaties. Veel verzekeringsproducten waren altijd gebaseerd op de ‘one-size-fits-all‘-gedachte’. Dat concept zal de komende jaren sterker onder druk komen te staan. Deze generatie wil maatwerk”.

Van creatieveling tot challenger

De ene Millennial is de andere niet. In een grootschalig onderzoek, onder 48.000 jongeren in meer dan 20 landen, maakt Motivation onderscheid tussen vijf ‘mentaliteitstypes’:

• Creatives: vrijdenkers, idealisten die veel waarde hechten aan persoonlijke ontwikkeling en cultuur.
• Challengers: carrièregerichte mensen met een fascinatie voor geld, risico’s en avontuur.
• Achievers: ondernemende netwerkers die veel waarde hechten aan gezien en gemeenschap.
• Conservatives: familiemensen die traditie, etiquette en structuur hoog in het vaandel hebben staan.
• Socializers: mensen op zoek naar structuur, entertainment, vrijheid en familiewaarden.

Het risico voor marketeers en strategen is dat ze zich te veel op één segment richten. Dit is met name van belang bij het introduceren van nieuwe, disruptieve technologie of producten. Marketeers en strategen zijn vaak erg gefocust op de creatives. Maar uit het onderzoek blijkt dat lang niet altijd de early adopters zijn waar ze vaak voor gehouden worden: dat zijn de wat minder prominente challengers en achievers. Die vertegenwoordigen samen ruim de helft van hun generatie. Maar zijn voor andere prikkels gevoelig dat hun ‘creatieve’ generatiegenoten.

Schademillennials voor de spiegel

Herkent Generatie Y het beeld dat van hen geschetst wordt? Zien ze zichzelf als een ander type consumenten dan eerdere generaties? En wat betekent dit voor verzekeraars? We vroegen het twee jonge professionals uit de schadewereld.

“De Uber-generatie neemt geen genoegen met ‘nee’”

Michael van den Toorn (25). Schadebehandelaar Brand, transport en aansprakelijkheid

“Onze generatie is anders als consument. Minder loyaal. Je doet heel uitgebreid research, zowel naar kwaliteit als naar de laagste prijs. Daardoor komen je maatstaven steeds hoger te liggen. Dus ik geloof wel dat je kunt stellen dat onze generatie kritischer en veeleisender is. Ik ben eraan gewend dat ik niet naar de winkel hoef voor een paar voetbalschoenen. maar online tien paar bestel en er één houd. De Zalando-manier, zeg maar.

De technologische veranderingen bieden verzekeraars overigens ook kansen. Ik denk dat er nieuwe schadesegmenten ontstaan. Denk bijvoorbeeld aan het verzekeren van dataverlies of de reputatieschade die daaruit voortkomt. Op de zakelijke markt begint dat nu van de grond te komen, maar uiteindelijk krijgt iedereen daarmee te maken. Dus ook voor particulieren wordt dat een relevante schadecategorie. Daarnaast ontstaan er voor verzekeraars kansen door de ontwikkelingen rondom 3D-printing. Hierdoor kan onder andere schadeherstel sneller en goedkoper worden uitgevoerd.

Als verzekeraar kun je nog steeds klanten binden, maar dan moet je wel goed naar de consument luisteren. De maatschappij verandert en de behoeften van jongeren veranderen hierin mee. Als consument worden alternatieve aanbieders als Uber en Airbnb steeds gewoner, maar wil je de bijbehorende risico’s ook graag verzekerd hebben. Dat je dat niet zou kunnen, is volgens een moderne kritische consument niet meer van deze tijd. Doet de ene verzekeraar het niet, dan doet zijn buurman het wel!

“Geen antwoord binnen 2 uur? Heel slecht.”

Bjorn Jalvink (27), Business Developer Schade- en inkomensverzekeringen bij een volmacht bedrijf

“Misschien is onze generatie wel een beetje verpest door al het gemak. Ik weet niet beter dan dat ik op elk moment mijn banksaldo kan checken. En dat ik snel antwoord op vragen krijg. Als je op een tweet niet binnen twee uur reactie hebt, is dat heel slecht. En je legt de lat hoog voor bedrijven. Online reviews zijn heel belangrijk: alles onder de 7, daar kijk ik niet eens naar’.’ Ik denk dat verzekeraars jonge klanten positief kunnen verrassen door proactiever om te gaan met alle data. Denk aan cross-se Hing van diensten, toegesneden op hun risicoprofiel. Maar dan wel gedoseerd en relevant. Ik zit zelf als consument ook niet op al die nieuwsbrieven met aanbiedingen te wachten. Maar als mijn energieleverancier me een slimme meter aanbiedt, spreekt me dat wel aan. Waarom? Het is concreet, het bespaart me geld en het heeft ook nog eens een mooi gadgetgehalte.

Wat voor schadeverzekeraars ook relevant is: autobezit is voor mijn generatie veel minder vanzelfsprekend is. In mijn vriendenkring heeft lang niet iedereen een auto. Dat was vroeger ondenkbaar: je rijbewijs halen betekende een auto voor de deur. Maar als ik zie dat voor het appartementencomplex waar ik woon altijd negen auto’s geparkeerd staan, denk ik: met een paar deelauto’s heeft iedereen altijd de beschikking over een auto. Gevolg van die trend is dat de markt voor autoverzekeringen verder zal krimpen. Hoe je als verzekeraar op die trend moet inspelen? De traditionele markt moet hoge service bieden, inspelen op nichemarkten, zoals klassiekers of hobbyclubs. Maar ook moet je als verzekeraar alert zijn op nieuwe schadecategorieën, zoals cyberverzekeringen”

Het bericht “Aangenaam, Generatie Y” verscheen eerst op Frits Spangenberg.

Kinderen krijgen het volgens adviesbureau McKinsey niet meer automatisch beter dan hun ouders.

Natasja de Groot – Rotterdam

Volgens het McKinsey-rapport hebben in de crisisjaren vele honderden miljoenen burgers hun inkomen zien stagneren of zelfs licht dalen. De voorspelling is dat de millennials de prijs gaan betalen; ze zullen een lagere levensstandaard opbouwen dan de voorgaande generaties. Frits Spangenberg, geboren in 1948, is socioloog en oprichter van Motivaction, een bureau dat peilt wat er leeft onder de mensen. Hij is gefascineerd door de verschillen tussen generaties.

Al in 1973 riep premier Den Uyl: onze kinderen krijgen het slechter dan wij. Wat denkt u: zal het nu werkelijk zo zijn?

Frits Spangenberg:
“Het is niet voor het eerst dat we dit horen. Maar wat hebben we het met z’n allen gemiddeld veel beter gekregen dan in 1973. Ik geloof wel dat het waar is wat McKinsey nu heeft becijferd. De jongere generaties gaan het economisch slechter hebben.”

Hoe gaat dat uitpakken voor onze samenleving?

Frits Spangenberg:
“Het is een relatief probleem.”

Hoe bedoelt u?

Frits Spangenberg:
“Mijn ouders leerden mij: als je verhuist, kun je twee jaar niet met vakantie, dan moet je eerst sparen. Jongeren worden gek als je ze dit vertelt. Ze willen na de verhuizing meteen nog even naar Thailand om bij te komen.”

Gemiddeld inkomen Nederland gedaald

Als het kan, waarom ook niet?

Frits Spangenberg:
“Jongeren groeien op in een tijd dat alles kan. Een vakantie, een nieuwe smartphone en nieuwe sportschoenen. Ze vergeten dat hun ouders en grootouders hard hebben gewerkt en gespaard.”

Nu al bezwijkt een deel van de jongeren onder sociale of maatschappelijke druk, hoe moet dat dan straks?

Frits Spangenberg:
“Vroeger kreeg je een burn-out als je vijftig was, nu als je twintig bent. Jongeren willen te veel, eisen te veel van zichzelf, daar kunnen ze niet aan voldoen. Hun verwachtingen van werk en privé zijn niet zelden irreëel.”

Eigenlijk kunnen jongeren wel een schop onder hun kont gebruiken?

Frits Spangenberg:
“We hebben ze erg gepamperd. Dan zullen ze het misschien in de toekomst financieel minder krijgen en die wintervakantie moeten laten schieten. Is dat nou erg? Vetzucht is een probleem in Nederland en niet honger! Het is niet verkeerd als ze leren dat niet alles komt aanwaaien.”

U heeft wel erg makkelijk praten…

Frits Spangenberg:
“Ik heb het nu erg goed, maar als kind had ik maar één broek en één paar schoenen. Ik heb altijd hard gewerkt en gespaard. Omdat ik altijd rekening houd met slechtere tijden.”

Lang niet alle jongeren is het komen aanwaaien… Neem jongeren die opgroeien in achterstandswijken.

Frits Spangenberg:
“Dit is een veel urgenter en nijpender probleem waar het rapport niet op inzoomt: gezinnen die in een uitkeringssituatie zitten. 10 tot 11 procent van de Nederlanders leeft onder de armoedegrens. Hun kinderen belanden vaak ook in armoede. Armoede lijkt wel overerfbaar. Gelijke kansen klinkt mooi, maar in de praktijk valt dat erg tegen.”

Een tweedeling?

Frits Spangenberg:
“Ook dit heeft te maken met onze pampercultuur. We houden mensen die een uitkering ontvangen in de greep. Zij denken veelal dat het geld gratis is, dat ze er recht op hebben. O wee, als het minder wordt of als je begint over een tegenprestatie. Het sociale vangnet is ooit bedoeld om mensen omhoog te trekken, maar het heeft mensen juist afhankelijk gemaakt. Het lijkt een soort levenslange belofte te worden, maar eigenlijk is het gevangenschap.”

Bent u nog ergens wél optimistisch over?

Frits Spangenberg:
“Ja, dat er heel veel slimme en wendbare jongeren zijn die zich razendsnel kunnen aanpassen aan situaties.”

Het bericht Straks is het waar: vroeger was alles beter verscheen eerst op Frits Spangenberg.