Waar staan wij?

Wij leven in een tijd waarin zelfs in een ontwikkeld land de verkiezingsuitslagen en hertellingen door verliezende partijen worden gewantrouwd. Als sociale wetenschappers willen wij zo dicht mogelijk bij de waarheid komen en gebruiken wij daarvoor een breed scala aan technieken. In feite zijn wij waarheidszoekers. Wij observeren, wij stellen vragen en wij presenteren meningen; op geen enkel moment in dit proces leggen wij onze eigen mening op.

Maar presenteren alleen is niet voldoende. Wij moeten uit onze eigen bubbel stappen en meer uitleg geven. Uitleg geven aan de media, aan beleidsmakers, aan politici en aan het publiek over wat wij hebben gevonden. Over hoe meningen in de samenleving tot stand komen.

Volgens haar statuten bevordert WAPOR in ieder land het recht om wetenschappelijk onderzoek uit te voeren en te publiceren over wat mensen denken en waarover zij spreken. Dat doen wij onder andere door tijdens deze conferentie de zevende editie van het rapport The Freedom to Publish Opinion Poll Results te presenteren.

Wij, als WAPOR, respecteren gelijke mensenrechten en maken geen onderscheid naar geslacht, etniciteit, religie, huidskleur of seksuele geaardheid. Omdat wij onafhankelijke leden zijn, kunnen wij veilig en vrij met elkaar spreken en naast elkaar zitten; Russen en Oekraïners; leden uit Palestina en Israël. In dat opzicht zijn wij beter af dan de klimaatonderhandelaars in Sharm-el-Sheikh, die in de eerste plaats met positieve resultaten voor hun eigen land moeten terugkeren.

WAPOR werkt samen met de VN, UNESCO, ESOMAR, AAPOR en vele andere organisaties en deelt deze waarden van wederzijds respect. Samenkomen in de Verenigde Arabische Emiraten is nieuw, zowel voor WAPOR als voor de Verenigde Arabische Emiraten.

Delen wij dezelfde waarden?

In dit verband wil ik verwijzen naar een recent promotieonderzoek van de heer Razi Quadir. Hij stelt duidelijk dat vrijheid van meningsuiting heel goed mogelijk is binnen de islamitische cultuur. In nauwe samenhang met waarheidsvinding en menselijke waardigheid is vrijheid van meningsuiting noodzakelijk om shura effectief te laten functioneren.

Mensen moeten met elkaar kunnen overleggen en vrij kunnen spreken om tot het beste resultaat voor de groep en voor de samenleving te komen. Volledige vrijheid van meningsuiting betekent niet dat iemand zomaar alles tegen iedereen mag zeggen of schreeuwen. Dat geldt in vrijwel gelijke mate voor de westerse liberale cultuur als voor de islamitische cultuur. Het grote verschil is dat niet alle moslims zich bewust zijn van deze vrijheid en dat dictators de gewoonte hebben hun eigen regels op te leggen en uiteindelijk alleen zichzelf te respecteren.

Historisch gezien is goed te verklaren dat de islamitische cultuur, toen zij zich nog in een nomadische fase bevond, zichzelf moest beschermen tegen bedreigingen van buitenaf door afvalligheid en afvalligen (gelovigen die het geloof verlaten) te bestrijden. Razi Quadir verwacht dat westerse moslims binnen de democratische spelregels van de samenleving een steeds grotere democratische rol zullen gaan vervullen.

WAPOR is altijd een platform geweest om ervaringen uit te wisselen, methodologie te verbeteren en een bron van inspiratie en kennis te zijn. Dat is waardevol, maar niet voldoende. WAPOR zou zich duidelijk en krachtig moeten uitspreken tegenover regeringen die hun bevolking geen vrijheid van meningsuiting toestaan.

Wij steunen onze collega’s uit Iran volledig, die door de onderdrukking in hun land niet bij ons aanwezig konden zijn. Wij complimenteren de regering van de Verenigde Arabische Emiraten met haar snelle integratie in de dynamische, moderne wereld van vandaag; maar er is nog volop ruimte voor verbetering.

En ik zou dit nooit zeggen als het vandaag de dag geen reden zou zijn om gearresteerd en gevangengezet te worden: ik ben een homoseksuele man, die al bijna dertig jaar wettelijk is getrouwd met een andere man. Hoewel dit verschijnsel in de Verenigde Arabische Emiraten (nog) niet bestaat, is dit mijn eigen, onwrikbare waarheid, bevestigd door de Koning der Nederlanden.

Het bericht Reflecties over de waarheid verscheen eerst op Frits Spangenberg.

De strijd voor hulp bij zelfdoding heeft een nieuw gezicht. Frits Spangenberg (74) uit Epe is sinds 19 november 2022 de nieuwe voorzitter van Coöperatieve Laatste Wil en opvolger van Jos van Wijk uit Apeldoorn.

‘Ik moet enorm uitkijken dat ik niet achter slot en grendel beland.’

Het vuur wordt een jaar geleden aangewakkerd als voorzitter Van Wijk en bestuurslid Petra de Jong worden aangehouden voor mogelijke betrokkenheid bij het faciliteren van hulp bij zelfdoding, want dat is strafbaar. Dit kan toch niet? verwoordt Spangenberg zijn eerste gedachte. Direct mailt hij naar het duo: Weet dat je op mij kunt rekenen.

Snel volgt de vraag of Spangenberg de nieuwe voorzitter wil worden. Zes jaar geleden komt hij als eigenaar van marktonderzoeksbureau Motivaction in aanraking met Laatste Wil. De Epenaar wordt lid:

‘Van huis uit kreeg ik mee dat het groot goed is dat je in Nederland jouw leven mag inrichten zoals jij wilt. Rondom het levenseinde kan dat niet. Heel actief is hij niet binnen de coöperatie.’

Wat motiveert hem om voorzitter te worden?

Het bestrijden van onrecht dat barrières worden gelegd voor hulp aan mensen die weloverwogen een einde aan hun leven willen maken. Stel dat als ik zover ben en een goede vriend geeft mij alleen even een middel aan, dan wordt hij al gecriminaliseerd. Dat is betutteling van de overheid en daarover ben ik zeer verontwaardigd.

Verder:

‘De wetgeving over hulp bij zelfdoding dateert uit 1886. Sinds die tijd is de maatschappij veranderd, behalve bij het Openbaar Ministerie (OM). Daar maak ik mij als socioloog boos over.‘

Spangenberg vindt dat het OM onevenredig hard inzet op mensen die gevraagd hulp willen bieden bij zelfdoding.

‘Alsof dit een bedreiging voor anderen zou zijn. Terwijl de leden alleen iets te zeggen willen hebben over hun eigen levenseinde. Ik heb brute zelfdodingen meegemaakt, die mensen gun je een humanere en minder schokkende mogelijkheid. Lang niet iedereen overlijdt vredig in een slaap.‘

Slot en grendel

Spangenberg denkt dat hij bij een eventuele misstap hard wordt aangepakt door het OM.

‘Als voorzitter moet ik zorgen voor continuïteit in de doelen die wij nastreven, enorm uitkijken dat ik niet mijn vingers brand en achter slot en grendel beland. Ik denk drie keer na om bij zelfdoding aanwezig te zijn.‘

De Epenaar is van plan als voorzitter de huidige lijn van Laatste Wil voort te zetten.

‘Het onderwerp bespreekbaar maken, ondersteuning bij het stervensproces toestaan en op termijn het beschikbaar maken van een laatstewilmiddel. Een eerste ijkpunt is volgende maand, als uitspraak wordt gedaan in onze rechtszaak tegen de Staat om het verbod op hulp bij zelfdoding te schrappen.‘

‘De tweede is het promoten van onze proeftuin. In principe kunnen 10.000 mensen van 55 jaar en ouder zich aanmelden. Wij registreren hun gegevens en toetsen hun wilsbekwaamheid, om emotionele argumenten uit te schakelen. Aan hen verstrekken wij gereguleerd een laatstewilmiddel voor het moment dat zij er aan toe zijn. Het hoe is een dilemma: krijgt de persoon het in huis of wordt het op afroep beschikbaar?‘

Spangenberg is 74 jaar. Denkt hij dat hij het moment gaat meemaken dat hij zelf een keuze kan maken voor zijn levenseinde en dat op een humane manier kan effectueren?

‘Ik hoop het, omdat mensen er recht op hebben. De groep babyboomers die autonomie wil wordt zo groot, dat het handhaven van de wet niet volgehouden kan worden. Voor hen dringt de tijd. Ik begrijp dat de overheid de zwakkeren moet beschermen, maar hier gaat het om een groep die welbewust een keuze voor zichzelf wil maken en niet voor een ander beslist.‘

Praten over gedachten aan zelfdoding kan anoniem: chat via 113.nl, bel 113 of bel gratis 0800-0113.

Het bericht Tijd dringt voor ons babyboomers verscheen eerst op Frits Spangenberg.

Het bericht Politieke partijen in zwaar weer verscheen eerst op Frits Spangenberg.

Opening door Joost Flamand, directeur Directie Integratie Europa minister van Buitenlandse Zaken

Josje den Ridder, wetenschappelijk medewerker Sociaal en Cultureel Planbureau
Europinie: opvattingen en houdingen van Nederlanders over de Europese Unie

Frits Spangenberg, oprichter Motivaction
Is de weerstand tegen Europa nog te doorbreken?

Claes de Vreese, hoogleraar communicatiewetenschap Universiteit van Amsterdam
De invloed van media berichtgeving op de publieke opinie over Europa

Friso Wijnen, projectleider communicatie EU-voorzitterschap
Communicatie over het EU-voorzitterschap: een gezamenlijk verhaal

Paneldiscussie o.l.v. Remco Dolstra, directeur Communicatie ministerie van Buitenlandse Zaken

Waar: Oude Perszaal van het Ministerie van Buitenlandse Zaken

Wanneer: dinsdag 4 oktober a.s., 14.00 (inloop vanaf 13.45) – 17.00 (met aansluitend borrel)

Het bericht Zo denken we over Europa! verscheen eerst op Frits Spangenberg.

Frits Spangenberg (1948), macro-socioloog, onderzoeker, schrijver

• Oprichter Motivaction Research & Strategy (1984)
• Vervulde bestuursfuncties in zijn vakgebied (VMO, MOA en ESOMAR) en bestuurlijke nevenfuncties in de Nederlandse cultuursector.
• Na zijn terugtreden bij Motivaction (2011) vrij onderzoeker en spreker

Voor mij is het onderzoek naar mensen en organisaties in hun sociaal economische en maatschappelijke setting al ruim dertig jaar mijn sterkste passie: Hoe functioneren generaties in Nederland binnen hun leeftijdsgroep onderling maar ook ten opzichte van elkaar? Uw eigen visie op uw organisatie is per definitie een andere dan die van uw medewerkers.

Neem bijvoorbeeld de grote verschillen tussen babyboomers en de jongere generaties. De eerste groep kennen wij als de protestgeneratie. In hun jeugd zetten zij zich af tegen autoriteit en regels. Later gaven ze hun kinderen de vrijheid die ze zelf nooit kregen. Ook materieel ontbrak het deze jongeren aan weinig. Zij zijn opgegroeid met veel materiële voordelen in een tijd van grenzeloze mogelijkheden. Voor hen is het de tijd van de ‘B.V.-IK’. Bij een baan moeten zij zich aanpassen aan een hiërarchische omgeving met vaste structuren. Dat kan makkelijk leiden tot frictie op de werkvloer.
Andere jongere mensen die u graag aan u zou willen binden, wijzen u beleefd af. Blijkbaar klopt uw aanbod als werkgever dan niet meer met hun wensen. Funest voor u als hun capaciteiten schaars zijn!

In uw HR-beleid draait alles om wendbaarheid. Graag vertel ik u meer over de invloed van uw houding, waarden en opvattingen op uw strategisch en praktisch personeelsbeleid. En natuurlijk bespreek ik hoe u uw organisatie en medewerkers succesvol gidst in deze steeds meer disruptieve tijden.

Het bericht “Alles draait om wendbaarheid” verscheen eerst op Frits Spangenberg.

Het bericht Het gaat goed met Nederland, maar waarom voelen we dat niet? verscheen eerst op Frits Spangenberg.

Download de PDF Alle energie gaat zitten in de waan van de dag

Het bericht Alle energie gaat zitten in de waan van de dag verscheen eerst op Frits Spangenberg.

Zie Malcolm Gladwell in ‘Blink. Why We Fall For Tall, Dark and Handsome Men’. Vreemd genoeg is dit verschijnsel met betrekking tot vrouwen veel minder onderzocht. In het verlengde van internationale vrouwendag wellicht een goede gedachte om dit hiaat op te gaan vullen.

Volkswijsheid

Ik kom terug bij mijn algemeen geaccepteerde punt: als je goed in je vel zit bereik je meer en het kost minder energie. Mijn goede oude moeder sprak: ‘Je vangt meer vliegen met honing dan met azijn’. Een oude volkswijsheid die geen wetenschappelijk bewijs nodig had. Ook bepaalde bevolkingsgroepen, bedrijven en landen kun je als merk bekijken. Zo zou je goed bij Engelsen te rade kunnen gaan voor formaliteiten, zouden Fransen goede romantische lovers zijn, Italianen goede koks en Duitsers goede politiemensen. Maar hoed je voor een Engelse kok, een Franse regelaar, een Italiaanse politieman of een Duitse lover. Misschien is het allemaal onzin, maar de beeldvorming kan sterker werken dan de realiteit. Ook binnen bedrijven werkt dit fenomeen: zo maakt een positieve werksfeer meer mogelijk. Daarom investeren bedrijven veel in een prettige werkcultuur met bijvoorbeeld loungeplekken en teambuildingsessies. En toch gaat het ook vaak fout. De voorbeelden zijn legio. Denk aan het ombudsmannen egoconflict dat het eens zo fraaie instituut uit holt, met als gevolg een negatieve beeldvorming die omslaat in ongeloofwaardigheid. Met als gevolg dat de waarde van het instituut daalt.

WIN/Gallup-onderzoek

Vergeleken met de meeste landen gaat het met Nederland niet zo goed wat betreft het optimisme ten aanzien van de economische groei en de hoop dat 2016 beter zal zijn dan 2015. Terwijl het natuurlijk veel erger kan. Met ons WIN/Gallup-onderzoek signaleren we hier een probleem van de meer welvarende landen, de EU in het bijzonder. Is dit belangrijk? Of is het een zoveelste opinieonderzoek dat niets verandert en naar het archief kan verdwijnen. ‘Nice to know but no need to know.’

Ik vind dit soort onderzoek belangrijk omdat positieve mensen en positieve landen sterker zijn  bij het opvangen van tegenvallers. Potentieel leveren zij betere resultaten. Nederland is welvarend, maar ten aanzien van onze kwaliteit van leven zijn nog vele verbeteringen mogelijk. Met een optimistische inzet maakt de BV Nederlandmeer kans. Ik verwacht dat een aantal van de positief scorende landen een sterkere positie op de wereldmarkt gaan innemen. Alleen al uit concurrentieoverwegingen moeten wij deze kracht daarom niet onderschatten.

Een duik in de cijfers

Laten wij eens in de cijfers duiken. In alle onderzochte landen wereldwijd denkt minder dan de helft van de mensen (45%) dat 2016 economisch beter zal uitpakken dan 2015; 22 procent denkt dat het slechter wordt en 28 procent verwacht dat het min of meer gelijkblijft. De welvarende landen zijn meer pessimistisch dan optimistisch: -16 procent terwijl de opkomende economieën het tegendeel laten zien: +36 procent. Jongeren tot 34 zijn optimistischer +31 procent dan de groep van 55 jaar en ouder +13 procent. Mannen zijn iets optimistischer +26 procent dan vrouwen +22 procent. Hoogopgeleiden +28 procent zijn positiever dan laagopgeleiden +17 procent en de hoogste inkomensgroepen +33 procent zijn positiever dan het laagste segment +5 procent. Naar religie zien wij dat protestanten de economische toekomst pessimistisch inschatten -16 procent, de rooms-katholieken -5 procent, joden -6 procent, maar moslims +22 procent, boeddhisten +14 procent, hindoes +43 procent en de groep atheïsten/agnosten +45 procent.

Nationaliteiten

Deze resultaten lijken aan te geven dat mensen die autonomer in het leven staan en het leven meer naar hun hand zetten een positiever wereldbeeld hebben. Per nationaliteit zien wij grote verschillen die sterk samenhangen met de huidige economische situatie en de ontwikkelingen daarvan in de afgelopen jaren. Zo scoort Nigeria het meest positief qua economische verwachtingen +61, gevolgd door Bangladesh, China en Vietnam. De Grieken zijn met -65% hekkensluiter.

Wat zeggen deze cijfers? Het bevorderen van optimisme werkt alleen al als landen de eigen successen vieren en de problemen en zorgen structureel, met een langetermijnvisie, weten te bestrijden. Daarnaast maken onderwijs en autonomie de burger optimistischer. En een optimistische burger heeft meer vertrouwen in de toekomst en laat het geld makkelijker rollen.

Verantwoording onderzoek

De vraag, in alle talen zo letterlijk mogelijk vertaald, werd als volgt gesteld: ‘Vergeleken met dit jaar zal het volgend jaar (2016) naar uw mening een jaar zijn met economische voorspoed, economische tegenslag of zal het voor uw land hetzelfde blijven? Door de tegenspoed van de voorspoed af te trekken resulteert een x cijfer of een – cijfer, dat noemen wij de netto score.

De afgelopen maanden zijn ruim 66 duizend mensen ondervraagd in 68 landen, van Afghanistan tot Zweden. Het WIN/Gallup netwerk (Worldwide Independent Network of Market Research) heeft in bijna ieder land een onafhankelijke onderzoekpartner. De groep bedient 95 procent van de wereldmarkt. Motivaction International vertegenwoordigt Nederland. Al naar gelang de mogelijkheden en de gebruiken en mogelijkheden in de specifieke landen is het onderzoek deels face to face uitgevoerd (30 landen), telefonisch (15 landen) en online (23 landen). Er is steeds gestreefd naar een respresentatieve steekproef van n=1000 per land en het veldwerk werd uitgevoerd tussen september en december 2015.

Het bericht Vertrouwen in economische voorspoed levert geld op verscheen eerst op Frits Spangenberg.

Naast Pascal van den Bosch (I-nrg), VVD Kamerleden Aukje de Vries en Betty de Boer, zal Frits Spangenberg spreken. De redevoering van Spangenberg zal gestoeld zijn op een artikel dat op 2 augustus 2013 verscheen in het Algemeen Dagblad: Werknemer zet geen tandje bij in crisistijd. Uit onderzoek van Motivaction bleek dat werknemers geen reden zien om iets harder te werken in tijden van crisis.

Na de pauze krijgt het publiek de gelegenheid vragen te stellen aan de sprekers waarna gediscussieerd kan worden. Voor meer informatie kunt u hier terecht.

Geïnteresseerden kunnen vanaf 18:30 binnenlopen bij Restaurant `t Witte Huis in Donkerbroek (tussen Heerenveen en Assen; Geert Wolter Smitweg 20, 8435 WG Donkerbroek ).
Het symposium begint 19:30 en duurt naar verwachting tot 22:30.

Het bericht Minisymposium: ‘Werknemer zet geen tandje bij in crisistijd’ verscheen eerst op Frits Spangenberg.

Van der Schaar is partner bij adviesbureau RIGO, gasthoogleraar Volkshuisvesting aan de Universiteit van Amsterdam. Ook is hij bestuursvoorzitter van het Casla architectuurcentrum van Almere en werd hij als deskundige geraadpleegd in de parlementaire enquêtecommissie woningcorporaties. Frits Spangenberg komt “van buiten” de sector. Ondanks hun verschillende achtergronden zijn beide heren het duidelijk eens over twee belangrijke punten:

• Woningcorporaties moeten zich nog aanpassen aan de veranderende maatschappij
• Er zijn toekomstscenario’s te bedenken die meer perspectief bieden dan de richting waarin het nu beweegt.

Er is een instituut in het leven geroepen waarmee mensen betaalbaar kunnen wonen zonder dat het de overheid iets kost. Een goed principe maar wel iets dat maar door blijft gaan én waar mensen zich steeds minder betrokken bij voelen. Dat past niet meer bij de huidige samenleving, het is een dinosaurus. “Vroeger vonden mensen het collectief veel belangrijker dan nu, legt Spangenberg uit. “In de tijd van onze ouders en grootouders was plichts- en gezagsgetrouwheid enorm. Dat is totaal omgedraaid.”

Het landelijke debat gaat vooral over beheersing en toezichtaanscherping. Niet over ontwikkelingsrichtingen. Ook binnen de sector is het moeilijk discussiëren over hervorming. Spangenberg kan daar geen sympathie voor opbrengen. Volgens hem moet er nu iets gebeuren. “Gewoon je werk doen is niet meer goed genoeg; als corporaties niet uitkijken zijn ze straks incassobureaus die woningen verhuren. Corporaties kunnen hun meerwaarde vinden in maatwerk leveren.”

Een toekomstscenario waar Van der Schaar en Spangenberg over filosoferen is keuzegedrag bij bewoners stimuleren. Bewoners zouden zelf vaker opdrachtgever moeten worden en aandelen in hun woning krijgen. “Dan empower je mensen; maak je ze verantwoordelijk voor hun eigen levens,” aldus Spangenberg.

Meer lezen over nieuwe wegen die mogelijk ingeslagen kunnen worden? Het gehele artikel uit Aedes Magazine is hier te lezen/downloaden.

Het bericht ‘Wie gooit het roer om?’ verscheen eerst op Frits Spangenberg.